Chủ Nhật, 03/07/2022 13:39 CH

Kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống Ngành Dân số Việt Nam (26/12/1961-26/12/2021)

Công tác Dân số Phú Yên những ngày đầu thành lập ngành

 

Cách đây 60 năm, giữa lúc đất nước còn bị chia cắt, dân tộc Việt nam phải đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng dân tộc ở miền Nam để thống nhất đất nước, Hội đồng Chính phủ đã thông qua một Quyết định khá đặc biệt. Đó là Quyết định số 216-CP ngày 26/12/1961 về việc hướng dẫn sinh đẻ có kế hoạch cho nhân dân do Thủ Tướng Phạm Văn Đồng ký.

Tính độc đáo của Quyết định này ở chỗ trong lúc hầu như phần lớn các nước trên thế giới đều chưa hề quan tâm đến vấn đề dân số, đến yếu tố dân số trong phát triển, thì Việt Nam, một nước vừa trải qua cuộc chiến tranh 9 năm ác liệt chống thực dân, vừa mới hàn gắn các vết thương chiến tranh và đang chung sức xây dựng cuộc sống mới ở miền Bắc đất nước, đồng thời phải chi viện cho đồng bào miền Nam tiến hành cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc để thống nhất Tổ quốc, lại đặt vấn đề điều chỉnh sinh đẻ, hay nói một cách rộng hơn, điều chỉnh sự phát triển dân số cho phù hợp với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước cho tương lai trước mắt và lâu dài.

Điểm nổi bật thứ hai của Quyết định 216-CP là tính nhân văn và tính nhân bản của văn bản pháp quy đầu tiên của Nhà nước ta về công tác DS-KHHGĐ. Điều 1 của Quyết định trên khẳng định: “Vì sức khỏe của người mẹ, vì hạnh phúc và hòa thuận của gia đình, vì để cho việc nuôi dạy con cái được chu đáo, việc sinh đẻ của nhân dân cần được hướng dẫn một cách thích hợp”.

Trong suốt 60 năm qua, Việt Nam đã phấn đấu gian khổ và bền bỉ trong lĩnh vực DS-KHHGĐ dưới sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của Nhà nước. Từ mức sinh rất cao với số con trung bình của một phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là 6,39 con vào năm 1960, đến năm 2009 chỉ còn 2,03 con và hiện nay vẫn giữ mức sinh thay thế 2,1 con. Chương trình dân số Việt Nam đã có những bước tiến quan trọng cả về chất và về lượng, các mô hình về nâng cao chất lượng dân số đang được triển khai và đi vào hoạt động có hiệu quả càng minh chứng cho việc chúng ta đang chuyển dần từ những mục tiêu thuần túy về DS-KHHGĐ sang những mục tiêu rộng hơn về dân số - phát triển và chất lượng cuộc sống.

Để ghi nhớ quyết định đầu tiên của Nhà nước ta về công tác DS-KHHGĐ, ngày 19/5/1997, Thủ Tướng Chính phủ Võ Văn Kiệt đã có quyết định số 326/QĐ-TTg lấy ngày 26/12 hằng năm làm Ngày dân số Việt Nam. Và gần đây nhất, ngày 26/11/2010, Thủ Tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng đã có quyết định số 2161/2010/QĐ-TTg lấy tháng 12 hằng năm làm Tháng Hành động quốc gia về Dân số.

Việc tổ chức Tháng hành động quốc gia về dân số hằng năm nhằm nâng cao nhận thức và đề cao trách nhiệm của các cấp chính quyền, đoàn thể, tổ chức xã hội, từng gia đình và toàn xã hội về ý nghĩa và tầm quan trọng của công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình đối với sức khỏe, hạnh phúc của mỗi người dân, mỗi gia đình, đối với sự phát triển bền vững của đất nước, dân tộc Việt Nam.

Năm 2021, Chi cục Dân số - KHHGĐ cũng đã hướng dẫn Trung tâm Y tế các huyện, thị xã, thành phố tuyên truyền, vận động nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy Đảng, chính quyền, các ban ngành, đoàn thể và toàn xã hội nhận thức, quan tâm về việc chuyển trọng tâm chính sách từ DS-KHHGĐ sang dân số và phát triển. Công tác dân số phải chú trọng toàn diện các mặt quy mô, cơ cấu, phân bố và đặc biệt là chất lượng dân số, được đặt trong mối quan hệ hữu cơ với các yếu tố kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng và bảo đảm phát triển nhanh và bền vững. Nâng cao nhận thức của cộng đồng, xã hội và đặc biệt là giới trẻ về công tác dân số trong tình hình mới; chú trọng tuyên truyền chuyển đổi hành vi về dân số và phát triển trong tình hình mới nhằm chuyển đổi nhận thức, thái độ, hành vi của các nhóm đối tượng. Tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động vận động, tuyên truyền giáo dục chuyển đổi hành vi về dân số và phát triển góp phần hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch năm 2021 và các năm tiếp theo. Đặc biệt nhấn mạnh nội dung tuyên truyền trọng tâm của Tháng hành động quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam nhằm tăng cường sự quan tâm của các cấp Ủy đảng, chính quyền đối với công tác dân số trong tình hình mới

Công tác tuyên truyền tập trung vào các nội dung chính: Những thành công của chương trình DS-KHHGĐ của Việt Nam, tỉnh nhà trong thời gian qua. Những khó khăn, thách thức của công tác dân số trong thời gian đến khi chuyển trọng tâm từ DS-KHHGĐ sang dân số và phát triển. Tập trung tuyên truyền sâu rộng về chủ đề và các thông điệp chính kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống Ngành Dân số, Ngày Dân số Việt Nam 26/12/2021; tuyên truyền các nội dung ưu tiên về sức khỏe sinh sản VTN/TN; các bệnh lây truyền qua đường tình dục; tình dục an toàn; phòng tránh mang thai ngoài ý muốn và tác hại của phá thai không an toàn (tập trung tuyên truyền về giảm thiểu tình trạng mang thai ngoài ý muốn và phá thai ở tuổi VTN/TN); Tư vấn lợi ích khám sức khỏe trước hôn nhân; hôn nhân cận huyết; tảo hôn; tầm soát, chẩn đoán sớm và điều trị bệnh, tật trước sinh và sơ sinh; tư vấn sử dụng các biện pháp tránh thai phù hợp; tư vấn về sức khỏe bà mẹ, trẻ em và làm mẹ an toàn; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi dựa vào cộng đồng; tác hại và hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cho nhóm đối tượng tại các vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số; phòng chống các bệnh viêm nhiễm đường sinh sản; thực hiện tốt kế hoạch hóa gia đình để nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển đất nước; duy trì mức sinh thấp hợp lý và đồng đều giữa các địa phương, qui mô dân số ổn định và khoảng cách sinh con hợp lý giữa các lần sinh, để đảm bảo sức khỏe và nuôi dạy con tốt. Triển khai và tổ chức thực hiện các chủ trương, luật pháp, nghị quyết, chính sách về dân số của Đảng và Nhà nước; chú trọng công tác tuyên truyền, phổ biến Pháp luật như: Luật Bình đẳng giới; Luật Phòng chống bạo lực gia đình; Luật Hôn nhân và Gia đình; Pháp lệnh Dân số; Nghị quyết số 21-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XII về “công tác dân số trong tình hình mới”; ưu tiên phản ánh các hoạt động, các mô hình, các tập thể và cá nhân tiêu biểu trong lĩnh vực DS-KHHGĐ.

Nhân kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống Ngành Dân số, tại cấp tỉnh, Chi cục Dân số-KHHGĐ tỉnh phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng thực hiện tuyên truyền hưởng ứng kỷ niệm 60 năm ngày truyền thống Ngành Dân số, Tháng hành động Quốc gia về Dân số và Ngày Dân số Việt Nam năm 2021, chuyển tải nội dung, chủ đề, thông điệp đến các sở, ban, ngành, đoàn thể liên quan để phối hợp tuyên truyền hưởng ứng. Tại cấp huyện, căn cứ vào tình hình thực tế, Trung tâm Y tế các huyện, TX, TP lựa chọn tổ chức các hoạt động đảm bảo tính hiệu quả, thiết thực. Lồng ghép các hoạt động kỷ niệm trong tháng 12/2021 với các hoạt động khác, đồng thời tôn vinh những tập thể, cá nhân tiêu biểu. Tổ chức tọa đàm, sinh hoạt chuyên đề, cổ động, diễu hành, băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền. Tại xã, phường, thị trấn, trung tâm DS-KHHGĐ các huyện, TX, TP căn cứ vào tình hình thực tế của địa phương, hướng dẫn cơ sở tổ chức các hoạt động cụ thể, đảm bảo tính hiệu quả, thiết thực: tổ chức kỷ, tuyên truyền bằng các hình thức treo băng rôn, khẩu hiệu, phát tài liệu tuyên truyền, tuyên truyền trên đài truyền thanh xã, phường, thị trấn, tổ chức các buổi sinh hoạt câu lạc bộ, tuyên truyền nhóm nhỏ, tư vấn tại hộ gia đình, giao lưu, tọa đàm về DS-KHHGĐ dành cho các cặp vợ chồng, đặc biệt là các cặp vợ chồng sinh con một bề, nam giới chủ hộ gia đình, vị thành niên và thanh niên, người có uy tín trong cộng đồng. Tổ chức, hướng dẫn đội ngũ cán bộ các ban ngành có liên quan, cộng tác viên DS-KHHGĐ thôn, buôn tăng cường gặp gỡ, tư vấn các đối tượng, các cặp vợ chồng, thực hiện chính sách DS-KHHGĐ nói chung, các vấn đề liên quan tới chủ đề của đợt kỷ niệm.

Công tác DS - KHHGĐ ở tỉnh Phú Yên vẫn đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức như: mức sinh đã đạt mức sinh thay thế (2020 là 2,09 con) nhưng vẫn chưa đồng đều ở các vùng, miền; có nguy cơ tăng trở lại nếu không quan tâm đúng mức, đặc biệt tỷ lệ các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ chấp nhận sử dụng các BPTT hiện đại còn thấp (năm 2020 là 70,51%). Tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh có chiều hướng giảm nhẹ (năm 2020 là 107,68 nam/100 nữ). Tình trạng tảo hôn và kết hôn cận huyết thống vẫn còn xảy ra nhiều ở các địa phương, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Tỷ lệ người cao tuổi ngày càng gia tăng. Đây là những thách thức đặt ra cho việc ổn định quy mô dân số, giảm sinh bền vững và từng bước nâng cao chất lượng dân số của tỉnh Phú Yên hiện nay và những năm tiếp theo.

Sự biến đổi khí hậu cũng là một đe dọa lớn ở Phú Yên. Là một tỉnh đối mặt trực tiếp với Biển Đông, mỗi năm Phú Yên thường hứng chịu nhiều cơn bão, lụt. Phú Yên sẽ là một trong các tỉnh bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi biến đổi khí hậu do khả năng nước biển dâng cao. Biến đổi khí hậu có thể làm con người dễ bị tổn thương, cuộc sống vất vả hơn vì họ sẽ khó khăn hơn nhiều trong việc thích nghi với những tác động gây ra bởi biến đổi khí hậu. Đặc biệt trong năm qua, tỉnh ta đang căng mình đối phó với dịch bệnh COVID-19. Vì vậy, để đảm bảo con người luôn là trọng tâm của quá trình phát triển, chúng ta cần phối hợp mọi nguồn lực để bảo vệ các thành tựu đã đạt được, đồng thời giải quyết có hiệu quả những nguy cơ và thách thức trong thời gian đến.

Đ/c Nguyễn Hữu Hương - Phó Chi cục trưởng - PT Chi cục DS-KHHGĐ

CÁC TIN KHÁC

Tin mới nhất

Văn bản & Tài nguyên